Επιστημονική Ευθύνη: ΤΖΑΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
Ακαδημαϊκή Ευθύνη: ΤΖΑΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
Αρχικο Κοστος: 490,00 €(Εκπτώσεις προγράμματος)
| Διδακτική ενότητα 1: Εισαγωγή: Αποικιοποίηση του φύλου, της ηλικίας και της μνήμης. | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Η ενότητα αυτή επιχειρεί να φωτίσει πώς η αποικιοκρατική και πατριαρχική λογική καλλιέργησε δίπολα – άνδρας/γυναίκα, παιδί/ενήλικας, πολιτισμένος/«άγριος», ικανότητα-βλάβη – μετατρέποντας το φύλο, τη σεξουαλικότητα, την ηλικία, την αναπηρία και τη μνήμη σε μηχανισμούς ταξινόμησης, πειθάρχησης και εξουσίας. Στο πλαίσιο αυτό, το φύλο δεν αποτελεί βιολογικό δεδομένο αλλά πεδίο αποικιακής διαχείρισης, ένας μηχανισμός τεχνολογίας παραγωγής ιεραρχιών του ανθρώπινου αλλά και ενός μισαναπηρικού και ηλικιακά ρατσιστικού λόγου, περί της εκτροφής ενός κοινωνικού ανθρώπου-φύλου. Όπως υπογραμμίζει η María Lugones, το αποικιοκρατικό/μοντέρνο σύστημα φύλου θεμελιώνεται πάνω στην ετεροσεξιστική βία, που απογυμνώνει τα σώματα από τη δυνατότητά τους να μνημονεύουν, να συνδέονται, να επιθυμούν αλλιώς. Η μνήμη, ωστόσο, παραμένει ο τόπος της αντίστασης· εκεί όπου η γη, ο χρόνος και το τραύμα συναντώνται για να μαρτυρήσουν ό,τι η αποικιοκρατία προσπάθησε να σβήσει. Η ταινία του Patricio Guzmán Nostalgia de la Luzανασκάπτει αυτόν τον τόπο: στο έδαφος της ερήμου, στα κόκαλα των αγνοουμένων, στα αστέρια που κουβαλούν φως από το παρελθόν. Ο ουρανός και η γη γίνονται αρχεία· η μνήμη γίνεται σώμα, και το σώμα γίνεται μαρτυρία. | ||
| Έναρξη | 23/01/2026 | ||
| Λήξη | 28/02/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Αποικιοποίηση του φύλου, της ηλικίας και της μνήμης. | ||
| Διδακτική ενότητα 2: Σώματα και ψυχισμοί που «δεν χωρούν»: παθολογικοποιήσεις 19ος–σήμερα. | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Από τα «άγρια παιδιά» του 18ου και 19ου αιώνα έως τα σύγχρονα ψυχιατρικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα, η ιστορία της κανονικοποίησης γράφεται πάνω στα σώματα που δεν χωρούν, σώματα που η αποικιακή, πατριαρχική και μισαναπηρική λογική όρισε ως ελλειμματικά, παθολογικά και ανεπαρκή. Η σύλληψη αυτών των σωμάτων ως εξαιρέσεων είναι αποικιοκρατική και πατριαρχική πράξη ταξινόμησης, όπου η γνώση, η επιστήμη και η "φιλανθρωπία" συνεργάζονται για να "πειθαρχήσουν" την απόκλιση, αναπαράγοντας έναν μισαναπηρικό λόγο. Η κανονικότητα, μέσω της παιδολογίας, της παιδαγωγικής και της κοινωνιολογίας της παιδικής ηλικίας, οικοδομήθηκε πάνω στην αποικιοποίηση της νοημοσύνης, της παιδικότητας και του σώματος. | ||
| Έναρξη | 01/03/2026 | ||
| Λήξη | 01/04/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Σώματα και ψυχισμοί που «δεν χωρούν»: παθολογικοποιήσεις 19ος–σήμερα. | ||
| Διδακτική ενότητα 3: Βία, αποικιοκρατία του είναι και μνήμη | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Η έννοια της «αποικιοκρατίας του είναι» του Nelson Maldonado-Torres αναφέρεται στην επίμονη παρουσία των αποικιοκρατικών σχέσεων μέσα στην ίδια τη συγκρότηση του ανθρώπινου υποκειμένου και της κοινωνικής πραγματικότητας. Δεν πρόκειται μόνο για πολιτική ή οικονομική κυριαρχία, αλλά για μια βαθιά υπαρξιακή και οντολογική βία, μέσα από την οποία ο αποικιοκρατούμενος άνθρωπος καθίσταται «μη-ον», δηλαδή κάτι λιγότερο από πλήρες υποκείμενο. Η αποικιοκρατία, έτσι, δεν τελειώνει με την τυπική αποαποικιοποίηση, αλλά συνεχίζεται ως τρόπος οργάνωσης της ζωής, της γνώσης, της ύπαρξης αλλά και της ίδιας της μνήμης. | ||
| Έναρξη | 02/04/2026 | ||
| Λήξη | 30/04/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Βία, αποικιοκρατία του είναι και μνήμη | ||
| Διδακτική ενότητα 4: Από τη Σχολή του Σικάγο στη Σχολή της Φραγκφούρτης | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Η Σχολή του Σικάγο (Park & Burgess, The City) έθεσε τις βάσεις για τη μελέτη της πόλης, συχνά με κανονικοποιητικές ταξινομήσεις φύλου, τάξης και φυλής, την ίδια περίοδο που έπαιρνε σχήμα η ηθική ευγονική, ως πλανητική και crip συνθήκη. Η Σχολή της Φραγκφούρτης, με το έργο των Horkheimer και Adorno (Dialectic of Enlightenment), ανέδειξε την κριτική στη νεωτερικότητα και την κουλτούρα ως μηχανισμό ελέγχου, ενώ ο Herbert Marcuse – Eros and Civilization: A Philosophical Inquiry into Freud (1955) έφερε στο προσκήνιο τον ρόλο του φύλου και της επιθυμίας στην κοινωνική απελευθέρωση. | ||
| Έναρξη | 01/05/2026 | ||
| Λήξη | 31/05/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Preciado και οι δυστοπίες του σώματος. Κοινωνικό Φύλο | ||
| Διδακτική ενότητα 5: Κοινωνικό Φύλο και Τεχνητή Νοημοσύνη | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Ο Paul B. Preciado, μέσα από τα έργα Dysphoria Mundi και Testo Junkie, προσεγγίζει το σώμα ως τόπο βιοπολιτικής σύγκρουσης αλλά και ως πεδίο δυνατής επανεγγραφής. Η σωματικότητα δεν νοείται μόνο ως αντικείμενο ιατρικοποίησης ή πειθαρχίας, αλλά και ως φορέας αντίστασης και πειραματισμού με νέες μορφές υποκειμενικότητας. Η ταινία Orlando, ma biographie politique αναλαμβάνει την επανερμηνεία του κλασικού κειμένου της Virginia Woolf μέσα από ένα τρανς και μη κανονιστικό πρίσμα. Προβάλλει έτσι σώματα και επιθυμίες που συνήθως αποκλείονται από την κυρίαρχη αναπαράσταση, διεκδικώντας χώρο στο πολιτικό και πολιτισμικό φαντασιακό. Η παρούσα ενότητα εξετάζει τη δυσφορία όχι ως παθολογική κατάσταση, αλλά ως πλανητική μορφή αντίστασης που επιτρέπει την εμφάνιση νέων επιθυμιών, σχέσεων και τρόπων συνύπαρξης. Παράλληλα, προτείνει μια κριτική ανάγνωση των σύγχρονων δημοκρατιών, οι οποίες θεμελιώνονται στη βιοπολιτική διαχείριση πληθυσμών και στην εξορυκτική εκμετάλλευση της φύσης και των σωμάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ιστορικό πλαίσιο κατά το οποίο, ενώ το Ίδρυμα Ροκφέλερ χρηματοδοτεί έρευνες που στοχεύουν στη διαμόρφωση ενός οικουμενικού πλαισίου κοινωνικού φύλου και σεξουαλικότητας, ταυτόχρονα ενισχύει πρωτοβουλίες για την «επίλυση» του δημογραφικού ζητήματος του «Τρίτου Κόσμου». Την ίδια περίοδο, το Ίδρυμα υποστηρίζει επίσης το πρώτο διεθνές συνέδριο τεχνητής νοημοσύνης, δείχνοντας την παράλληλη συγκρότηση βιοπολιτικών, γεωπολιτικών και τεχνολογικών καθεστώτων διακυβέρνησης. | ||
| Έναρξη | 01/06/2026 | ||
| Λήξη | 30/06/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Κοινωνικό Φύλο και Τεχνητή Νοημοσύνη | ||
| Διδακτική ενότητα 6: Μεταπολεμική Ευρώπη: κοινωνικό φύλο, Parsons, DSM & Ανθεκτικοί Οργανισμοί–Πόλεις–Ψυχισμοί | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Από τον Parsons (AGIL, «εργαλειακοί/εκφραστικοί ρόλοι») μέχρι τα DSM-I, II, III, αναδεικνύονται οι μετατοπίσεις από την παθολογικοποίηση στην αποπαθολογικοποίηση (π.χ. ομοφυλοφιλίας) και η έννοια της «ανθεκτικότητας» ως διαχείριση ρίσκου και κοινοτική φροντίδα. Προτεινόμενο ντοκιμαντέρ: Adam Curtis, The Century of the Self (2002). | ||
| Έναρξη | 01/07/2026 | ||
| Λήξη | 31/07/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 DSM & Ανθεκτικοί Οργανισμοί | ||
| Διδακτική ενότητα 7: Από το Οικουμενοφύλο και την Οικουμενοηλικία στην Οικουμενόπολη | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Στον κόσμο της μεταπολεμικής Ευρώπης, το φύλο, η φυλή, η τάξη, η ηλικία, η μνήμη, η νοημοσύνη και η ικανότητα, μετατρέπονται σε παγκόσμιες παραμέτρους μιας οικουμενικής ταυτότητας. Το οικουμενοφύλο και η οικουμενοηλικία δεν είναι το συμπεριληπτικό φύλο των απο-αποικιοκρατικών φεμινιστικών διεκδικήσεων, αλλά το προγραμματισμένο φύλο του συστήματος, ένα φύλο– metadata που διαγράφει τη διαφορά μέσω του gender role, ενώ η ηλικία μετατρέπεται σε παγκόσμια μετρική επιθυμίας και ερμηνείας του ανθρώπινου, αναπαράγοντας λόγους μισαναπηρισμού και ανθεκτικότητας. Συνολικός χρόνος ενασχόλησης 45 ώρες εκ των οποίων 16 ώρες σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. | ||
| Έναρξη | 01/08/2026 | ||
| Λήξη | 31/08/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Οικουμενόπολη | ||
| Διδακτική ενότητα 8: Τεχνολογία, Επιτήρηση και Καπιταλισμός | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Το φύλο, όπως και η επιθυμία, μετατρέπεται σε κεφάλαιο επιτήρησης: μια στατιστική μεταβλητή που ενισχύει την προβλεψιμότητα. Μια τεχνολογική λήθη των εφαρμογών, όπου η “εξαφάνιση” του προφίλ, τα φευγαλέα μηνύματα, αναπαράγει την ιστορική λήθη των σωμάτων που δεν καταγράφονται: των trans, των intersex, των non-binary, των “μη κανονικών”. Το φύλο, λοιπόν, δεν είναι μόνο παράμετρος στο interface· είναι καθεστώς μνήμης και ορατότητας, αλλά και εν τέλει μιας γραμμικής ερμηνείας ενός αρχείου (ηθικής) συναισθηματικής νοημοσύνης- μνήμης και μισαναπηρισμού. Συνολικός χρόνος ενασχόλησης 45 ώρες εκ των οποίων 16 ώρες σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. | ||
| Έναρξη | 01/09/2026 | ||
| Λήξη | 30/09/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Technogender | ||
| Διδακτική ενότητα 9: Pinkwashing, Φύλο, κοινότητα και αντίσταση | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Με βάση τη Jasbir Puar (Terrorist Assemblages), μελετώνται οι στρατηγικές pinkwashing και πώς συγκαλύπτουν αποικιοκρατικές πρακτικές. Ντοκιμαντέρ: Oriented, Out in the Dark, Exile is My Home, Blood like Water. Αναδεικνύονται συλλογικές μορφές αντίστασης: ιθαγενικές πρακτικές η Jineology στη Ροζάβα, queer φεμινιστικά κινήματα. Συνολικός χρόνος ενασχόλησης 45 ώρες εκ των οποίων 16 ώρες σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. | ||
| Έναρξη | 01/10/2026 | ||
| Λήξη | 31/10/2026 | ||
| Ώρες | 49.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Αντι-Αρχείο, Μνήμη και Φροντίδα: επιθυμία, τεχνολογία, φθορά | ||
| Διδακτική ενότητα 10: Graeber: Πόλεις και Θάλασσες διαφορετικές | |||
|---|---|---|---|
| Περιγραφή | Η ενότητα εξετάζει πώς ο Graeber, μέσα από τα έργα του Cities Made Differently και The Dawn of Everything (με τον Wengrow), επαναπροσδιορίζει την πόλη όχι ως σταθερή δομή εξουσίας αλλά ως πεδίο φαντασιακής και κοινωνικής δημιουργίας. Οι «πόλεις-ιδέες» – όπως η Πόλη της Ελευθερίας, η Πόλη της Φροντίδας ή η Υπόγεια Πόλη – λειτουργούν ως αρχιτεκτονικές της ουτοπίας, ως τρόποι να σκεφτούμε αλλιώς τη συμβίωση, τη γνώση και τη φροντίδα. Η ενότητα συνδέει τη γραφή με την απο-αποικιοκρατική και crip–age-φεμινιστική θεωρία της επιβίωσης. Η ενότητα εξετάζει πώς οι ιθαγενικές κοσμοαντιλήψεις και οι οικοφεμινιστικές παραδόσεις επανενώνουν τη φροντίδα, το σώμα και τη γη, αναδεικνύοντας το δικαίωμα στη φαντασία εκτός των Δυτικών ερμηνειών, ως μορφή πολιτικής δράσης. Συνολικός χρόνος ενασχόλησης 45 ώρες εκ των οποίων 16 ώρες σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. | ||
| Έναρξη | 01/11/2026 | ||
| Λήξη | 19/11/2026 | ||
| Ώρες | 55.00 | ||
| Ακαδημαϊκή Ευθύνη | ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΑΝΑΚΗ | ||
| Συνεδρίες | 1 Ουτοπίες, δυστοπίες και ιθαγενικές κληρονομιές: προς την επανύπαρξη | ||
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ/H ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: Δήμητρα Τζανάκη [dtzanaki(at)aegean.gr - Τηλ. 6974944217]
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: https://kedivim.aegean.gr/epimorfotikaview/course.php?c=7ffdd0b8ebc4255d73e5e7232aaeb75e70031ce9